Lissers
Lissers blijven een belangrijk aandachtspunt in de teelt van hyacinten, muscari en scilla. De schade die ontstaat door een besmetting met een fytoplasma is groot: bollen lijken gezond maar vallen in de broei uit, planten blijven achter in groei en bloei en leveren een product op dat niet verkoopbaar is. Een goede aanpak begint bij het begrijpen van de oorzaak en het herkennen van het risico.
Waar moet u op letten?
Het risico op lissers hangt sterk samen met de omstandigheden rond het perceel. Percelen met bosschages of bomen langs de randen trekken meer cicaden aan. Aangenomen wordt dat cicaden ongeveer 150 meter kunnen vliegen, waardoor een beschutte ligging leidt tot extra druk. Onkruid speelt eveneens een rol: het werkt als waardplant en trekt cicaden aan. Een schoon perceel verlaagt de kans op infectie en helpt bij het beheersen van de populatie.
Ook het plantmateriaal zelf kan een bron van besmetting zijn. Bollen die in het laatste opplantjaar geen heetstook hebben gehad, kunnen besmetting van twee jaar meedragen. Door de beperkte beschikbaarheid van doders en de afname in gebruik van pyrethroïden is heetstook bij hyacintoïdes een noodzakelijke maatregel geworden om het risico in de keten te verlagen.
Symptomen
Algemene symptomen
- Bollen zien er ogenschijnlijk gezond uit maar zijn keihard.
- Weinig tot geen wortelvorming na planten.
- Smalle, bleke spruit, soms paarsrood verkleurd (kan lijken op pseudo‑lissers door N‑gebrek).
- Bloemtrossen ontwikkelen zich slecht of helemaal niet.
- Bij geholde of gesneden hyacinten: nauwelijks vorming van broedbolletjes.
- Bij muscari en scilla in de broeierij: identieke symptomen als bij hyacint → slechte beworteling en magere spruitjes.
Specifieke symptomen bij hyacint
- Bol is keihard.
- Geen of enkele dunne wortels.
- Smalle, korte spruit, soms paarsrood; kleine bloem met weinig nagels.
- Symptomen worden vaak pas het jaar ná infectie zichtbaar (in de broei).
- Bij holbollen: geen broedbolvorming.
- Geen symptomen bij plantgoed als gevolg van bestrijding van het fytoplasma door heetstookbehandeling.
Bestrijding van cicaden
De bestrijding van cicaden vraagt om een tijdige en consequente aanpak. Start zodra de temperatuur boven de 20 °C komt. Pyrethroïden verlagen in de praktijk de besmettingsgraad, maar bieden geen volledige oplossing. Het is daarom belangrijk om in alle hyacinten die doorgroeien tot leverbaar product middelen aan de vuurbestrijding toe te voegen.
- Begin met bestrijding zodra de temperatuur boven de 20 °C komt.
- Pyrethroïden verlagen de besmettingsgraad in de praktijk.
- Bestrijd cicaden in alle hyacinten die doorgroeien tot leverbaar product. Voeg dan een van deze middelen toe aan de vuurbestrijding: Gazelle, Antilop, Galop of Sivanto Prime.
Het voorkomen en bestrijden van lissers vraagt om een combinatie van teeltmaatregelen, perceelkeuze, schoon plantmateriaal en een tijdige aanpak van cicaden. Door alert te zijn op warme perioden in het voorjaar en door structureel te werken met heetgestookt plantmateriaal en een passend middelenpakket, verkleint u de kans op schade aanzienlijk.
Vragen of meer informatie?
Voor meer informatie of persoonlijk advies kunt u terecht bij uw adviseur of contact opnemen via 088‑4747000.