Onderzoek naar alternatieven Expertisecentrum bloembollenteelt
“We doen al langer onderzoek naar alternatieven voor mancozeb”, vertelt Thijs Wester, onderzoeker bij het Expertisecentrum Bloembollenteelt. “In de bollenstreek is het middel immers al langere tijd verboden. Maar de afgelopen twee jaar is het onderzoek flink opgeschroefd. We hebben diverse middelen en combinaties getest. De middelen Multitrel en Hu-Man 15 springen er nu uit. Een combinatie van deze twee middelen resulteert in hoge concentraties zink (Zn) en mangaan (Mn) in de bol. En het hoogste aantal bollen in de maat 12+. Maar verder onderzoek blijft nodig, met name in de teelt van lelies.”
De teelt van lelies
Vuurbestrijding en voeding in 2022
Dennis van der Schans bereidt zich samen met zijn collega’s voor op het nieuwe lelieseizoen. Dennis: “Dat mancozeb verdwijnt, weten we al langer. Telers hebben we het afgelopen jaar meegenomen naar proeven en ook in de praktijk hebben we pilots uitgevoerd. We hebben zo kunnen aantonen dat het zonder mancozeb goed mogelijk is om vuur te bestrijden en om met bladvoeding, mangaan en zink toe te dienen.”
Scherp en flexibel
“Dat betekent niet dat er geen uitdagingen zijn”, vervolgt Dennis. “Gericht op een maximaal resultaat moeten we zo goed mogelijk inspelen op de omstandigheden. Natuurlijk maken we vooraf schema’s, maar als de omstandigheden (vooral het weer) daartoe aanleiding geven, is het zaak om scherp en waar nodig flexibel te zijn. Zowel in de keuze van middelen, de dosering en de spuitintervallen. Kennis van de middelen en de toepassingen, de inzet van een beslissingsondersteunend systeem en veelvuldig contact tussen adviseur en teler. Dat zijn denk ik de belangrijkste voorwaarden.”
Met mancozeb verliezen telers een breed multisite middel. Een zekerheid en kosteneffectief. Duidelijk is dat de lelieteler dit betreurt. Het goede nieuws is dat we de afgelopen tijd hebben gewerkt aan schema’s en oplossingen waarmee we de kwaliteit van 2021 op zijn minst willen evenaren en tegelijk kostenstijgingen binnen de perken houden. Dennis daarover: “Ik denk dat dit mogelijk is: door er bovenop te zitten en door als teler en adviseur samen op te trekken.”
Bollenstreek
Twintig jaar teeltervaring zonder mancozeb
Wat veel mensen zijn vergeten, is dat er in 1993 al een verbod was op mancozeb in de bollenstreek. Het Leids Dagblad schreef toen dat het verbod een ramp zou worden voor de bollenteelt. “Dat viel uiteindelijk mee”, blikt Luc van Gent terug. “Er zijn wel vaker middelen verboden waarvan we dachten, hoe kunnen we zonder…”
Goede spuitschema’s maken
Nu in 2022 in heel Nederland mancozeb van het toneel verdwijnt, kan veel worden geleerd van de dagelijkse praktijk uit de bollenstreek. Luc daarover: “De afgelopen jaren hebben we al diverse biostimulanten en bladmeststoffen in de praktijk toegepast. Ik zie nu resultaten die vergelijkbaar zijn met mancozeb en die goed scoren op vitaliteit en weerbaarheid. Voor wat betreft de bestrijding van vuur, kunnen we tegenwoordig beschikken over zeker 5 of 6 fungicides. Waar het nu om gaat, is het maken van goede spuitschema’s die aansluiten bij de teelt en de bodem. Dat is steeds vaker maatwerk.”
Luc van Gent tot slot. “Het verlies van mancozeb maakt dat we nog meer inzetten op een gezonde bodem en een vitaal gewas. Mijn overtuiging is dat deze inspanningen de bloembollenteelt op termijn alleen maar sterker maken.”